Ομιλία Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά

ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΣ ΠΑΡΑΣΥΡΗΣ: Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, συζητάμε ένα νομοσχέδιο, το οποίο με αγωνία ζητούσε η κοινωνία εδώ και μήνες και ιδιαίτερα οι ομάδες αυτές του πληθυσμού που χειμάζονται τούτη την περίοδο από την κρίση.
Οφείλω επομένως, να δώσω τα ειλικρινή μου συγχαρητήρια στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου για τη μεγάλη προσπάθεια που κατέβαλε, γι’ αυτήν τη νομοθετική πρωτοβουλία, ξεπερνώντας μύρια εμπόδια μέχρι να τη φέρει στη Βουλή προς συζήτηση.
Παράλληλα ωστόσο, οφείλω να αναρωτηθώ γιατί συνάντησε η Υπουργός τόσα εμπόδια. Μήπως είναι αναληθές ότι η υπερχρέωση των νοικοκυριών προσλαμβάνει σε ορισμένα στρώματα του πληθυσμού δραματικές διαστάσεις και αναδεικνύεται σε ένα από τα πλέον οξυμένα κοινωνικά προβλήματα; Πώς εξηγείται άραγε το γεγονός, ότι σε ποσοστό πάνω από 47% τα ελληνικά νοικοκυριά έχουν συνολικό οφειλόμενο ποσό, μεγαλύτερο από το μηνιαίο διαθέσιμο εισόδημα τους; Μήπως είναι αναληθές ότι σε αντίθεση με αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, στη χώρα μας απουσιάζουν θεσμοί και υποδομές που παρέχουν συμβουλευτική ή άλλη βοήθεια για την πρόληψη και αντιμετώπιση της υπερχρέωσης ή και την προοπτική απεγκλωβισμού απ’ αυτήν; Μήπως εν τέλει είναι λάθος ότι στη χώρα μας ουσιαστικά δεν υπάρχει νομοθετική δυνατότητα πτώχευσης του φυσικού προσώπου, που άλλωστε ισχύει στην μεγάλη πλειοψηφία των ανεπτυγμένων χωρών;
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το παρόν νομοσχέδιο ήταν μία από τις βασικές δεσμεύσεις της σημερινής Κυβέρνησης και καθυστέρησε να κατατεθεί, λόγω των πιέσεων που άσκησε το εσωτερικό και το εξωτερικό τραπεζικό κατεστημένο. Διότι, ενώ το νομοσχέδιο ήταν έτοιμο για κατάθεση εξαιτίας της δεινής οικονομικής θέσης της χώρας μας, στάλθηκε στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, κάνοντας με τη σειρά της, της δικές της επισημάνσεις και επιτέλους φτάσαμε στη συζήτηση του νομοσχεδίου, ανάσα αυτό το νομοσχέδιο, για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά.
Πριν πάει δε στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το συγκεκριμένο  νομοσχέδιο είχε τεθεί υπό τα πυρά των εγχώριων τραπεζών και μίας μερίδας του εγχώριου οικονομικού κατεστημένου.
Δεν ξέρω, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αν με γελάει η μνήμη μου, αλλά αν ανατρέξουμε δύο, τρία χρόνια πριν θα θυμηθούμε ότι το τραπεζικό σύστημα ήταν αυτό που δελέαζε με εύκολο δανεισμό όλων των μορφών τα νοικοκυριά, προσφέροντας έναν εικονικό, προσωρινό και κυρίως «πλαστικό» δανεισμό, μία επίπλαστη ευημερία στηριγμένη στα δανεικά.
Η τεχνητή ευδαιμονία του «πλαστικού» χρήματος και του υπερδανεισμού, καλλιεργήθηκε μέσα από ένα πογκρόμ δελεαστικών δανειοπροσφορών, συστηματικών τηλεφωνικών ενοχλήσεων των καταναλωτών, μέσα από μία συνολική προβολή των δανείων ως απαραίτητου εξαρτήματος της σύγχρονης πραγματικότητας. Έτσι, φτάσαμε στο σημείο, να καταλυθεί ολοσχερώς η κουλτούρα της αποταμίευσης, η οποία μας βοήθησε στο παρελθόν να ξεπεράσουμε τη δημοσιονομική κρίση του ’93-’94, διότι τότε το επίπεδο της αποταμίευσης βρισκόταν στο 21% του ΑΕΠ, ενώ σήμερα έχει πέσει κάτω από το 8%. Και είναι ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Καταλύθηκε η νοοτροπία της χρυσής εφεδρείας των νοικοκυριών για ώρες ανάγκης, για χάρη της κατανάλωσης εισαγόμενων αγαθών. Το όλο σύστημα όμως υπερδανεισμού και της τεχνητής ευδαιμονίας, παρήγαγε μεν μία ισχυρή νομιμοποιητική βάση, για τους κυβερνώντες, δεν είχε όμως, ανάλογο αντίκρισμα σε μία σθεναρή παραγωγική βάση, η οποία θα μπορούσε να εξουδετερώσει μέσα από την αναπτυξιακή διαδικασία τις επιπτώσεις υπερκατανάλωσης.
Αυτό επίσης, επιβάρυνε τα μέγιστα, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Μην ξεχνάμε ότι το ’93 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών βρισκόταν στο -0,2% του ΑΕΠ και σήμερα ξεπερνάει το -14%. Είναι προφανές ότι από μία χρονική στιγμή και μετά οι ελληνικές τράπεζες άρδευαν εύκολο χρήμα από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και το πλάσαραν επικερδώς στην ελληνική αγορά.
Δημιουργήσαμε ουσιαστικά μία ανάπτυξη, η οποία στηρίχθηκε σχεδόν αποκλειστικά στην κατανάλωση, ανακυκλώνοντας κεφάλαια σε ένα φαύλο οικονομικό κύκλο, με ισχυρές ενέσεις εξωτερικού δανεισμού. Και αυτή είναι μία πραγματικότητα που η πολιτική τάξη, έχει τη μέγιστη ευθύνη και είναι καλό έστω και τώρα να την παραδέχεται. Ο υπερδανεισμός, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, όπως ανέφερε και ο Εισηγητής επί του νομοσχεδίου, κ. Ρομπόπουλος, παραπέμπει στο γεγονός ότι οι πολίτες αναγκάστηκαν να υποκαταστήσουν τη μείωση του πραγματικού τους εισοδήματος με δάνεια και πιστωτικές κάρτες από τις τράπεζες.
Σήμερα όμως, οι περισσότεροι Έλληνες είναι έτοιμοι να κάνουν θυσίες, να παραχωρήσουν ένα μερίδιο της ευημερίας τους, να παραχωρήσουν ένα μέρισμα του κόπου τους, για να σωθεί η χώρα. Δεν ξέρουν όμως, πώς θα ξεφύγουν από το βραχνά των τραπεζών, οι οποίες τους πιέζουν με κάθε τρόπο να αποπληρώσουν τα δάνεια που κάποτε με ευκολία τους παραχωρήθηκαν.
Σ’ αυτή τη δύσκολη στιγμή έρχεται το νομοσχέδιο της Κυβέρνησης να προσφέρει μία ανάσα σε χιλιάδες Έλληνες πολίτες, που παρακολουθούν επί μήνες άναυδοι αυτά που περνάει η χώρα.
Το νομοσχέδιο λοιπόν που συζητάμε, έχει μία συγκεκριμένη πολιτική φιλοσοφία, έχει μία συγκεκριμένη κοινωνική προοπτική, εντάσσεται κατά την άποψη μου στην υποχρέωση που έχει η Κυβέρνηση να επανασυνδέσει την πολιτική της στρατηγική με την ελπίδα και την προοπτική, την υποχρέωση να σχεδιάσει ένα μείγμα πολιτικής που θα θέτει εμφανείς φραγμούς στις ακραίες νεοφιλελεύθερες συνταγές και θα προωθεί συνθήκες κοινωνικής συνοχής και συναίνεσης.
Ως εκ τούτου το παρόν νομοσχέδιο είναι ένα από τα πλέον σημαντικά που καταθέτει η σημερινή Κυβέρνηση. Χωρίς να θεωρώ απαραίτητο να υπεισέλθω στις λεπτομέρειες, κατά την άποψη μου, διαθέτει τρεις τουλάχιστον διακριτούς στόχους, τους οποίους θα αναφέρω πολύ συνοπτικά.
Ο πρώτος στόχος του νομοσχεδίου, είναι να βοηθηθούν οι καταναλωτές που εξαιτίας κάποιων δυσάρεστων απρόβλεπτων γεγονότων ή ατυχών επιλογών, αλλά κυρίως λόγω της κακής συγκυρίας κινδυνεύουν να χάσουν τις περιουσίες τους, να μείνουν χωρίς κατοικία να έχουν προβλήματα με τη δικαιοσύνη, να ταλαιπωρούνται και να βρίσκονται σε αδιέξοδο με αποτέλεσμα τον οικονομικό και γενικό τους αποκλεισμό.
Ακολουθώντας το παράδειγμα πολλών χωρών με το σχέδιο νόμου καθιερώνεται και στη χώρα μας η δυνατότητα της πτώχευσης του ιδιώτη, όταν δεν υφίστανται περιουσιακά στοιχεία για την ικανοποίησή τους και δεν επαρκούν προς τούτο ούτε τα τρέχοντα και προσδοκώμενα εισοδήματα του.
Ιδιαίτερα μνεία χρήζει επιπρόσθετα η πρόβλεψη του νομοσχεδίου από τη διαδικασία ρευστοποίησης της περιουσίας των οφειλετών, να εξαιρείται η πρώτη κατοικία.
Ο πρώτος στόχος του νομοσχεδίου εξυπηρετεί κατά την άποψη μου στο σύνολο του και μία άλλη πολύ σημαντική διάσταση, την οποία εύκολα παραμερίζουμε ενώ είναι εξέχουσας σημασίας.

Αντιμετωπίζετε το φαινόμενο της ψυχολογικής απόγνωσης, που οδηγεί το τελευταίο διάστημα όλο και περισσότερους οφειλέτες στην αυτοκτονία. Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά το τελευταίο διάστημα μόνο στο Ηράκλειο της Κρήτης έχουμε δεκατέσσερις αυτοκτονίες για λόγους οικονομικού αδιεξόδου.
Ο δεύτερος στόχος είναι να πιεστούν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να προχωρήσουν σε υπεύθυνη δανειοδότηση.
(Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή)
Και ο τρίτος στόχος αναφέρεται στο όφελος των ίδιων των τραπεζών –με συγχωρείτε, κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να έχω τριάντα δευτερόλεπτα- οι οποίες πλέον έχουν τη δυνατότητα να εισπράξουν ομαλά τις οφειλές δανείων, χωρίς να διακατέχονται από το άμεσο άγχος να χάσουν χρήματα.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το υπό συζήτηση νομοσχέδιο ανταποκρίνεται αναντίρρητα στις προϋποθέσεις ενός σύγχρονου κράτους πρόνοιας, που δίνει πάντοτε μια δεύτερη ευκαιρία στους αδύναμους πολίτες, εξασφαλίζοντας μια προοπτική απεγκλωβισμού από τα χρέη τους. Αυτή η προοπτική προάγει την οικονομική δραστηριότητα και εξυπηρετεί το ευρύτερο δημόσιο συμφέρον, απελευθερώνοντας ανεκτίμητες δυνάμεις προς όφελος όλων.
Εν τούτοις, θα ήθελα να επισημάνω κλείνοντας ότι οι φύλακες πρέπει να έχουν γνώση και να βρίσκονται σε επιφυλακή. Διότι πολλές φορές οι τράπεζες, μέσα από τα νομικά τους τμήματα, μεταφράζουν τα νομοσχέδια κατά το δοκούν. Και επιτέλους, οφείλουμε να δώσουμε ένα μήνυμα ότι οι τράπεζες πρέπει, κάποια στιγμή, να εφαρμόζουν και να υλοποιούν τους νόμους, έτσι όπως τους ψηφίζουμε μέσα σ’ αυτή την Αίθουσα και όχι όπως τους συμφέρει.
Σας ευχαριστώ.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΠΑ.ΣΟ.Κ.)